Ongeveer 2% van de ongeveer 1,8 miljoen rechterlijke uitspraak wordt jaarlijks op rechtspraak.nl gepubliceerd. De uitspraak waar ik onlangs over schreef is daar nu ook één van.

In de toekomst zullen er vermoedelijk meer uitspraken voor het grote publiek toegankelijk worden gemaakt. De onlangs geformuleerde nieuwe criteria voor openbaarmaking zouden moeten bijdragen aan grotere transparantie van de rechtspraak voor de maatschappij.

Gepubliceerde vonnissen krijgen een inhoudsindicatie mee. De Alkmaarse uitspraak van 2 mei 2012 is gelabeld als crime passionelle. Afgezien van de schrijfwijze -ik zou eerder kiezen voor crime passionel- lijkt mij die term goed gekozen. Het ging bij de verdachte, thans veroordeelde, om gedrag dat voortkwam uit een plotselinge opwelling. Ondoordacht en niet gepland, voortkomend uit jaloezie.

Jaloezie, de geelzucht van de ziel, schreef de Engelse dichter John Dryden in de zeventiende eeuw, 300 jaar voordat het dorp Kreileroord gebouwd werd.

Kennelijk is er in een paar eeuwen weinig veranderd als het om menselijk gedrag gaat.

hppscan73.pdf Download this file

Permalink | Leave a comment  »

De rechtbank Alkmaar heeft op 2 mei een mooi vonnis gewezen in een strafzaak die ging over de vraag hoe het gedrag van een verdachte juridisch gekwalificeerd zou moeten worden. Aan waarheidsvinding hoefde niet veel tijd te worden besteed; alle betrokken partijen waren het er in grote lijnen wel over eens wat er was gebeurd.

Maar welk juridisch etiket moest er op de verboden handelingen worden geplakt?

Een vijftigjarige verdachte drong op 8 januari van dit jaar in Kreileroord met een jachtgeweer het huis van zijn overbuurman binnen, waarna tijdens de worsteling die volgde een schot werd gelost. Gelukkig raakte er niemand gewond. RTV Hollands Kroon schreef op 20 april 2012 uitgebreid over de zaak. 

De officier van justitie was van mening dat het gedrag van de verdachte als poging tot moord, dan wel poging tot doodslag gezien moest worden. Door tijdens de ontstane wordteling een vinger bij de trekker van het geladen geweer te houden heeft de verdachte welbewust de aanmerkelijke kans aanvaard dat het wapen tijdens die worsteling zou afgaan en het slachtoffer gedood had kunnen worden, zo vond de officier. 

Tijdens mijn pleidooi op 18 april heb ik ondermeer aangevoerd: 

'Verdachte heeft weliswaar een wapen meegenomen, maar voor de aanmerkelijke kans dat iemand hierdoor dodelijk wordt verwond is meer nodig. Verdachte was zich in ieder geval niet bewust van deze aanmerkelijke kans en heeft deze ook niet bewust aanvaard. Bovendien was sprake van een worsteling en het trekken aan de verdachte door de aangever waardoor het wapen is afgegaan. Deze van buitenaf komende handeling was nodig om het gevolg te laten intreden. Gelet op het standaardarrest over voorwaardelijk opzet (NJ 2003, 552) is hiervan in het onderhavige geval geen sprake.'

De rechtbank spreekt de verdachte vrij van poging tot moord en poging tot doodslag en overweegt het volgende:

'Om tot een bewezenverklaring van de poging tot moord dan wel de poging tot doodslag te kunnen komen, dienen de vragen te worden beantwoord of de verdachte het voornemen had een moord of doodslag te plegen en of dit voornemen zich door een begin van uitvoering heeft geopenbaard. Volgens bestendige jurisprudentie van de Hoge Raad zijn gedragingen aan te merken als een begin van uitvoering van het voorgenomen misdrijf, als zij naar de uiterlijke verschijningsvorm moeten worden beschouwd als te zijn gericht op de voltooiing van het misdrijf. Daarnaast is het noodzakelijk dat de uitvoeringshandeling door de verdachte is verricht. De in de tenlastelegging opgenomen uitvoeringshandeling is het (meermalen) overhalen van de trekker van dat vuurwapen. De rechtbank is van oordeel dat uit de verklaring van de verdachte noch uit die van de aangever blijkt dat de verdachte die feitelijke handeling heeft verricht. De aangever heeft immers duidelijk verklaard dat hij wilde dat het wapen afging en dat hij degene was die zijn hand over die van de verdachte heeft gelegd en met zijn middelvinger heeft geprobeerd om de trekker over te halen, hetgeen hem uiteindelijk door hard te trekken lukte (...).'

Wel is de verdachte veroordeeld wegens bedreiging en verboden wapenbezit. Dat wekt geen verbazing. De verdachte zelf had verklaard dat hij de aangever de angst van zijn leven wilde bezorgen. Volgens de rechtbank past de gedraging van de verdachte in dat beeld.

Aangezien voor bedreiging en overtreding van de Wet wapens en munitie straffen van een geheel andere orde worden opgelegd dan voor poging tot moord of doodslag, zal de verdachte binnenkort vrijkomen. Of de verdachte dan weer zijn intrek in zijn eigen woning zal nemen, gelegen tegenover de woning van de bedreigde, is nog niet bekend.

Permalink | Leave a comment  »

Bedrijfsartsen schenden af en toe hun beroepsgeheim. Oorzaak: de druk van een werkgever.

De term bedrijfsarts suggereert weliswaar een band met een werkgever, maar over de werkelijke status kan geen misverstand bestaan. Een bedrijfsarts is volledig onafhankelijk. Deze onafhankelijkheid is ondermeer geborgd in de Arbeidsomstandighedenwet en het professioneel statuut van de bedrijfsarts. 

Vorig jaar deed het bureau voor beleidsonderzoek Astri in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken onderzoek onder 541 bedrijfsartsen. Uit de resultaten bleek dat een minderheid van de bedrijfsartsen regelmatig in een situatie terechtkomt waarin niet meer geheel onafhankelijk gewerkt kan worden, als gevolg van de opstelling van een werkgever.

Volgens de KNMG is het beroepsgeheim een zeer cruciaal aspect van de arts-patiënt relatie. Niet valt in te zien waarom dit voor de bedrijfsarts-werknemer relatie anders zou zijn.

Op 8 maart 2012 deed het Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg in Zwolle uitspraak in een zaak die een werkneemster had aangespannen tegen haar bedrijfsarts. Of deze arts onder druk was gezet door de werkgever wordt niet duidelijk, maar feit is dat een korte les ‘hoe om te gaan met medische gegevens’ voor de arts zeker geen kwaad had gekund.

Na afloop van het derde consult deed de bedrijfsarts in kwestie als volgt verslag aan de werkgever:

‘[…] Betrokkene vertelde dat zij op 10 mei de eerste afspraak met de psychiater heeft. Met betrokkene werd afgesproken dat er nadere informatie wordt opgevraagd bij deze behandelaar. Het blijft van belang dat betrokkene regelmatig contact heeft met het werk en ik sprak met haar af dat zij zo mogelijk 2 keer per week even op het werk/het bedrijf aanwezig is. […]’.

De werkneemster beklaagde zich over de handelwijze van de arts. Zij stelde bij het tuchtcollege dat de arts zijn geheimhoudingsplicht had geschonden door haar werkgever te berichten dat zij een afspraak met een psychiater had.

De arts stelde daar weinig tegenover. Verder dan ‘mij is nooit verteld dat de werkneemster niet wilde dat deze informatie bij de werkgever terecht zou komen’ kwam hij niet.

Volgens het tuchtcollege is er geen discussie over dat het hier informatie betrof die onder het beroepsgeheim van de arts viel. Alleen met uitdrukkelijke toestemming van de werkneemster mocht deze informatie aan haar werkgever worden verstrekt. En van toestemming, laat staan uitdrukkelijke toestemming, bleek niets.

Volgens de Wet BIG, de Wet op de Persoonsgegevens en de Code Gegevensverkeer en Samenwerking bij Arbeidsverzuim en Re-integratie mag een bedrijfsarts alleen informatie en advies aan een werkgever verschaffen over:

- de resterende werkzaamheden waartoe de werknemer nog in staat is;

- de te verwachten duur van het verzuim;

- de mate waarin de werknemer arbeidsongeschikt is;

de aanpassingen en maatregelen die de werkgever kan treffen om de re-integratie van de werknemer te bevorderen.

En alleen met uitdrukkelijke toestemming van een werknemer mogen ook andere gegevens met de werkgever besproken worden.

De arts in kwestie kreeg van het tuchtcollege een maatregel opgelegd.

En ook al woedt er op de website van Medisch Contact, het weekblad van de KNMG, al enige tijd een interessante discussie over de toestemming van een patiënt om medische informatie uit te mogen wisselen, de tuchtrechtspraak hierover is vooralsnog eenduidig. Impliciete toestemming bestaat niet.

Permalink | Leave a comment  »

De overheid heeft onlangs nieuwe maatregelen getroffen om het rijden onder invloed van alcohol verder terug te dringen. Op 1 december 2011 is het alcoholslotprogramma (ASP) ingevoerd.

Het ASP bestaat uit een alcoholslot in de auto en begeleiding van overtreders om ze op de gevaren van alcohol in het verkeer te wijzen. Het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) legt de maatregel op. Het ASP moet worden gezien als een aanvulling op het reeds bestaande pakket aan maatregelen van boetes en rijontzeggingen.

Het alcoholslot is al in een aantal landen in gebruik. Onderzoeken in Finland, Zweden, de Verenigde Staten, Canada en Australië hebben laten zien dat het alcoholslot goed is voor de verkeersveiligheid. Het voorkomt dat zogenaamde alcomobilisten opnieuw in de fout gaan.

Het alcoholslotprogramma in Nederland is verplicht voor zware alcoholovertreders met een promillage van boven de 1,3 hetgeen overeenkomst met 570 ug/l. Voor automobilisten die nog geen 5 jaar hun rijbewijs hebben en recidivisten gelden andere, lagere normen.

Een alcoholslot is een startonderbreker in de auto waar de bestuurder eerst in moet blazen voordat de auto start. Als de bestuurder een alcoholpromillage boven 0,2 heeft, start de auto niet. Het blaasapparaat is in de auto ingebouwd en registreert gegevens over hoe vaak er geblazen wordt, met welk promillage, op welke dag en op welk tijdstip.

Mensen met een alcoholslot moeten gedurende een periode van 2 jaar om de 6 weken de 'blaasgegevens' laten uitlezen.

Om fraude te voorkomen, bijvoorbeeld iemand anders laten blazen voor het starten, moet de bestuurder onderweg nogmaals een aantal keer blazen (de zogenaamde hertest). Als de bestuurder de hertest weigert, moet de bestuurder het slot binnen 5 dagen laten uitlezen. Als hij dat niet doet, kan hij na 5 dagen de auto niet meer starten. Het is dus niet zo dat de auto onderweg ineens op de weg stopt na een negatieve hertest of weigering van de hertest. Dit zou verkeersonveilige situaties kunnen opleveren. Als bij het uitlezen van de blaasgegevens blijkt dat iemand tijdens het rijden alsnog teveel heeft gedronken volgen sancties.

Het uitvoeren van de blaastest onderweg blijkt net zo veilig is als het bedienen van de autoradio. Bovendien wordt de test door een optisch en akoestisch signaal van tevoren gemeld. De bestuurder kan de test maximaal 12 minuten uitstellen, mocht de verkeerssituatie het uitvoeren van de hertest niet toelaten.

Een alcoholslot controleert de adem op vochtgehalte en warmte. Blazen met een ballon of pomp en door een filter wordt door het alcoholslot dus opgemerkt.

Deelnemers die toch frauderen worden uit het programma gezet. Hun rijbewijs wordt ongeldig verklaard en zij mogen niet meer rijden. Na 5 jaar mogen zij weer hun rijbewijs proberen te halen.

De kosten van het alcoholslot en het begeleidende programma komen volledig voor rekening van de overtreder en bedragen voor 2012 € 1.000,-. De kosten voor het laten inbouwen van het alcoholslot, naar schatting een bedrag van € 2.000,-, zijn hier nog niet bij inbegrepen.

Ieder alcoholslot gaat vergezeld van een eveneens verplicht begeleidingsprogramma. Dit zal bestaan uit een aantal groepsessies. Doel van het programma is dat deelnemers leren een scheiding te maken tussen het gebruik van alcohol en het besturen van een motorrijtuig. Daarnaast krijgen deelnemers adviezen hoe ze hun drankprobleem kunnen aanpakken.

Een alcoholslot mag alleen in personenauto’s worden ingebouwd en bijvoorbeeld niet in een vrachtwagen.

Omdat de maatregel nog maar kortgeleden in werking is getreden bestaat er nauwelijks jurisprudentie. Uit een van de weinige uitspraken die er wel is gedaan blijkt dat er -vooralsnog- weinig juridische mogelijkheden zijn. En dit past precies bij de doelstelling van de regeling: het terugbrengen van het aantal alcohol-gerelateerde slachtoffers in het verkeer.

**UPDATE**

In de eerste 14 weken na de invoering zijn er al 1000 mensen aan wie het Alcoholslotprogramma is opgelegd. Een overgrote meerderheid daarvan (855) heeft aangegeven er geen gebruik van te zullen maken, hetgeen betekent dat zij in elk geval voor een periode van 5 jaar het rijbewijs kwijt zijn.

Permalink | Leave a comment  »

Wat je in je vrije tijd doet moet je zelf weten, als het werk er maar niet onder lijdt. Een veel voorkomende gedachte bij werkgevers als het om personeel gaat.

Werk en privé zijn in het arbeidsrecht doorgaans strikt gescheiden. Op grond van artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) heeft iedereen recht op eerbiediging van zijn of haar privéleven. Voor de meeste werknemers eindigt hun arbeidsrechtelijke verantwoordelijkheid dan ook op het moment dat ze het pand om 17.00 uur verlaten.

Mensen die wegens een ernstig misdrijf in een politiecel belanden, mogen niet zomaar ontslagen worden. Een bouwonderneming uit Friesland mocht van de rechter zelfs een werknemer die wegens het bezit van kinderporno veroordeeld was, niet ontslaan.

Toch zijn er in de rechtspraak -zeldzame- voorbeelden van privégedrag dat consequenties heeft tot op de werkvloer.

Een van de bekendste voorbeelden is een zaak uit 1998. Toenmalig directeur Edelenbos van Feyenoord kreeg een relatie met een directeur van Ajax en mocht van de rechter ontslagen worden.

De kantonrechter in Haarlem heeft onlangs een arbeidsovereenkomst tussen een orgelbouwer en een van zijn medewerkers beëindigd omdat de werknemer een liefdesrelatie was aangegaan met de echtgenote van een bevriende collega.

Ook in die procedure kwam naar voren dat een werkgever zich in het algemeen niet met privézaken van zijn werknemers heeft te bemoeien, maar als een bedrijf zo klein is dat je elkaar niet of nauwelijks kunt ontlopen, kan de arbeidsrelatie wel degelijk ernstig verstoord raken door een privé-aangelegenheid. Of zoals de kantonrechter het formuleerde:

Gegeven het specialistische werk dat de medewerkers in een klein team en in nauwe samenwerking met elkaar uitvoeren, is een goede onderlinge verhouding van essentieel belang. 

Voorafgaand aan de ontslagprocedure deed de werkgever in kwestie nog een oproep aan de betreffende werknemer: 'Ik spreek tenslotte nogmaals mijn hoop uit, dat je mijn dringende oproep om de relatie met de vrouw van je vriend en collega te beëindigen serieus zult overwegen.'

Desalniettemin koos de werknemer voor de vrouw en niet voor zijn baan. Dat lijkt me in elk geval een belangrijk signaal dat er echte liefde in het spel was.

Permalink | Leave a comment  »

De rechtbank in Alkmaar heeft vandaag een man uit West-Graftdijk veroordeeld wegens ontucht. De verdachte kreeg een gevangenisstraf van 30 maanden waarvan 12 maanden voorwaardelijk, met een proeftijd van 5 jaren. Bij de behandeling van zijn strafzaak veertien dagen geleden hoorde de man nog 4 jaar cel tegen zich eisen.

Zoals gebruikelijk heeft de rechtbank in het vonnis ook beslist dat een aantal in beslag genomen spullen moeten worden vernietigd. Het gaat daarbij om computers, dvd's en papieren. Zaken waar misdrijven mee worden gepleegd of die in strijd zijn met de wet, worden nooit aan een verdachte teruggeven.

Zo krijgt bijvoorbeeld iemand die wordt vrijgesproken van het dealen van cocaïne, de in beslag genomen drugs niet terug. De Staat zou dan immers verantwoordelijk zijn voor het in omloop brengen van verboden waar.

Ook kan de rechter van veroordeelden voorwerpen afnemen die schadelijk zijn of voor het plegen van misdrijven gebruikt kunnen worden. Om die reden worden wapens nooit teruggeven en moet ook inbrekersgereedschap uit de maatschappij verdwijnen.

Begrijpelijk en alleszins redelijk.

In de uitspraak van de Alkmaarse rechter is op dit punt echter iets opvallends te vinden. Naast in beslag genomen computers en dvd's kreeg de verdachte nog een voorwerp niet terug. Een bij de verdachte inbeslaggenomen kunstvagina (Pardon my French) moet volgens de rechtbank worden onttrokken aan het verkeer, nu het ongecontroleerde bezit ervan in strijd is met het algemeen belang.

Nu durf ik te zeggen dat mijn fantasie oneindig is en mijn juridische creativiteit best behoorlijk, toch heb ik in dit geval moeite om mij voor te stellen waarom kunstvagina's uit de maatschappij zouden moeten verdwijnen. Zijn die dingen schadelijk voor de gezondheid? Is er een wet die het bezit verbiedt? Of is het ongecontroleerde bezit ervan wellicht schadelijk?

Waarschijnlijk hebben de Alkmaarse magistraten die het vonnis hebben gemaakt zich dit allemaal niet afgevraagd. Als het algemeen belang als argument komt opdraven, weet je vaak wel dat andere, overtuigende argumenten niet voorhanden waren.

Wat is het algemeen belang eigenlijk?

Opeens besef je dat een universitaire opleiding ook niet zaligmakend is.

Permalink | Leave a comment  »

Dit stuk gaat niet over regen en storm. Met de term noodweer bedoel ik het handelen uit zelfverdediging.

Volgens artikel 41 van het Wetboek van Strafrecht is niet strafbaar hij die een feit begaat, geboden door de noodzakelijke verdediging van eigen of eens anders lijf, eerbaarheid of goed tegen ogenblikkelijke, wederrechtelijke aanranding.

De strafzaak waarin ik vandaag als raadsman optrad, handelde over de vraag of de verdachte van mishandeling een rechtvaardigingsgrond had voor haar gedrag. Mijn pleidooi heb ik in zijn geheel hieronder opgenomen.

PLEITNOTA_BLOG.docx Download this file

De politierechter was van oordeel dat de verdachte alternatieve mogelijkheden (weglopen, hulp halen) onbenut had gelaten en wees het beroep op noodweer af. De verdachte werd veroordeeld tot een voorwaardelijke geldboete met een proeftijd van één jaar.

Het vonnis van de rechtbank in Rotterdam waar ik in mijn pleidooi naar verwees, is hier te vinden.

Permalink | Leave a comment  »

Het vak van rechter is eenvoudig en overzichtelijk. Je wordt voor het leven benoemd en toetst gedrag van burgers, bedrijven en instanties aan de wet. En de wet zelf, daar bemoei je je niet mee, daar zijn anderen voor.

Simpel. Iedereen zou het kunnen.

Rechters zijn verder net echte mensen, ze moeten zich uiteraard zelf ook aan de wet te houden.

Behalve als het de rechter niet goed uitkomt. Dan hoeven ze zich van de wet niets aan te trekken.

In Amsterdam heeft de meervoudige strafkamer op 14 november 2011 een uitspraak gedaan die vermoedelijk nog veel stof zal doen opwaaien. Dat hoop ik althans. Want onomwonden en welbewust hebben de rechters in kwestie de wet aan hun laars gelapt. Niet zonder reden en -dat moet gezegd- met een flinke dosis lef trekken de rechters de wetgever van haar democratische stoel om er vervolgens zelf op te gaan zitten.

'Wij toetsen als magistraat de wet en als wij denken dat het een slechte wet is, dan maken we zelf wel een nieuwe.'

Een verdachte van een aantal verkrachtingen en aanrandingen werd door de Amsterdamse rechters in kwestie schuldig bevonden. De maximaal op te leggen gevangenisstraf was 4 jaar en 3 maanden, dit als gevolg van artikel 63 van het Wetboek van Strafrecht. Maar die maximale straf vond de rechtbank veel te licht.

Met als argument dat de maximale gevangenisstraf niet zou zijn uit te leggen aan de samenleving in het algemeen en de slachtoffers in het bijzonder, veroordeelde de rechtbank de verdachte tot 10 jaar cel.

Weliswaar was de rechtbank gebonden aan de wet; men voelde zich echter niet gebonden. En kennelijk konden de gewetens van de magistraten met die drogredenering schoongespoeld worden.

Het recht is ondermeer ontstaan om chaos en willekeur te voorkomen.

Het parlement mag als wetgever worden beïnvloed door de publieke opinie. Maar rechters die hun oren laten hangen naar de gevoelens in de samenleving, whatever that may be, zouden zich moeten schamen.

Permalink | Leave a comment  »

De kantonrechter die de vier getuigen ging verhoren had er zin in.

Iedere getuige kreeg een keurige uitleg van wat er werd verwacht, waarna de rechter het formele deel besloot met de woorden: wilt u mij dan nazeggen, dat beloof ik?

Dat beloof ik!

Dank u wel, dan staat u nu onder ede.

Zo ging het de hele ochtend door. Totdat een van de getuigen, kennelijk zo bevangen door de zenuwen, de toch eenvoudige vraag van de rechter om zijn woorden te herhalen tot vijfmaal mislukt zag.

'Wilt u mij dan nazeggen, dat beloof ik?'

‘Ja.’

‘Nee, u moet de woorden nazeggen.’

‘Ja.’

‘Nee nee, het is de bedoeling dat u letterlijk zegt dat beloof ik.’

‘Ja!’

Gelukkig won het doorzettingsvermogen van de rechter het van de immer aanwezige tijdsdruk en na enkele minuten oefenen slaagde de getuige erin om luidkeels en met een grote glimlach de woorden ‘dat beloof ik’ uit te spreken.

Nog een geluk dat deze getuige er niet voor koos om de eed af te leggen.

Bij het afleggen van een eed gelden namelijk aanzienlijk zwaardere formaliteiten. Volgens de Wet Vorm van de Eed moet iemand die een eed aflegt de twee voorste vingers van zijn rechterhand opsteken en de volgende woorden uitspreken: "Zoo waarlijk helpe mij God Almachtig". Die wet is erg oud, dat geef ik onmiddellijk toe. Om precies te zijn uit 1911.

Maar toch. De inhoud geldt nog altijd.

Ik durf te wedden dat het gaan staan en met de twee voorste vingers in de lucht "Zoo waarlijk helpe mij God Almachtig" verklaren, de zenuwachtige getuige nooit zou zijn gelukt.

Permalink | Leave a comment  »

Op deze zonnige Noord-Hollandse herfstmiddag lees ik een proces-verbaal voor de zitting van morgen in Den Haag. Het gaat om een heftige strafzaak. Zo één waarin het afstand nemen van de materie niet eenvoudig is.

Een zaak waarin je al snel te veel weet. Iets minder gedetailleerde informatie was ook goed geweest.

Ik lees de letters woord voor woord, zonder het geheel als samenhangend verhaal te zien. Een technische beschouwing zonder emoties, daar gaat het om. 

Het dossier roept vragen op. De meeste antwoorden kan ik zelf wel bedenken. Maar één vraag blijft onbeantwoord.

Moet ik de waarheid willen weten?

Antwoorden zijn oppervlakkig, de waarheid is vaak complex.

In de film 'A Few Good Men' komt de volgende dialoog voor tussen advocaat Tom Cruise en commandant Jack Nicholson:

'You want answers?'

'I think I'm entitled to them.'

'You want answers?'

'I want the truth!'

'You can't handle the truth!'

Permalink | Leave a comment  »

Behoort u tot één van de ongeveer 1300 automobilisten die maandelijks het rijbewijs tijdelijk kwijtraakt? Let dan goed op.

Sinds 1 juni 2011 worden door de politie ingevorderde rijbewijzen vrijwel altijd door de officier van justitie ingehouden. Waar voorheen in veel gevallen tien dagen na invordering, het rijbewijs door het openbaar ministerie aan een verdachte van een snelheidsovertreding werd teruggeven, is dat nu niet meer het geval. De regels zijn aangescherpt.

Tot 1 juni 2011 hoefden de mensen die de regels van de Wegensverkeerswet iets ruimer namen dan ze waren, zich niet direct al teveel zorgen te maken. Nu wel. Waar een rijbewijs doorgaans na tien dagen werd teruggegeven ingeval van een snelheidsovertreding tot 70 kilometer per uur te hard, is nu een overtreding van meer dan 50 kilometer per uur te hard al goed voor een inhouding voor de duur van twee maanden.

En hoe harder hoe strenger. Afhankelijk van de ernst van de overtreding kan de inhouding langer gaan duren.

Verder geldt de recidiveregeling bij rijden onder invloed (het puntenstelsel) tegenwoordig voor alle bestuurders en niet alleen maar voor beginnende bestuurders. Wie binnen vijf jaar na een onherroepelijke afdoening opnieuw wordt aangehouden met een alcoholpromillage dat hoger is dan 1,3 raakt automatisch zijn rijbewijs kwijt. 1,3 promille, dat zijn zes biertjes.

Tweemaal geel is rood geldt nu ook in het verkeer. Met de snelweg als slecht gevuld voetbalstadion waar je roemloos afdruipt en voor onbepaalde tijd geschorst wordt.

Om nadien weer in het bezit te komen van een geldig rijbewijs moet opnieuw een volledig rijexamen worden afgelegd. Ook moet worden voldaan aan de eisen van medische geschiktheid.

Dus om met Sergeant Phil Esterhaus te spreken. Let's be careful out there.

Bron: http://rijbewijsingevorderd.nl/

Permalink | Leave a comment  »

Laat ik vandaag maar eens aangrijpen om ergens tegen te zijn.

Tegen het herfstweer is iedereen al dus dat heeft geen zin. Meelopen met de massa is te gemakkelijk. En bovendien kun je het weer niet beïnvloeden en dan is er niks aan om ergens tegen te zijn.

Vandaag ben ik tegen het onzalige plan van nota bene Reclassering Nederland om mensen die een taakstraf verrichten voortaan een hesje te laten dragen met de tekst 'Werkt voor de samenleving'. Een fel oranje hesje, ook dat nog. Het moet wel opvallen.

De schandpaal is terug in de vorm van een hesje. De hoogste baas van het openbaar ministerie kan tevreden zijn.

Veel erger nog dan het plan zelf is de achterliggende reden ervan. "De samenleving heeft een vertekend beeld van taakstraffen" aldus directeur Van Gennip van de reclassering.

Dé samenleving? Wie zijn dat? Ik voel me in elk geval niet aangesproken.

Zeker niet.

Wat een vreselijke gedachte dat er mensen zijn die namens de samenleving spreken.

Permalink | Leave a comment  »

Eenvoud geeft overzicht. Hoe complexer de materie, hoe lastiger te overzien. Hoe meer regels, hoe meer uitzonderingen. En dat willen we niet.

Ja is ja en nee is nee. Altijd. Voor iedereen.

De huidige digitale wereld bestaat alleen maar uit nullen en eentjes. Lekker makkelijk. Je hebt good guys and bad guys. Prettig.

Mensen modelleren zich steeds meer naar computers en vergeten dat de computer oorspronkelijk is gebouwd als ode aan de mens.

Zonder dat we het merken zijn we andersom gaan denken.

Zo ook VVD kamerlid Van der Steur. Hij deed begin deze maand in Trouw een aantal opvallende uitspraken nadat hem de vraag was gesteld of we in Nederland wel hard (genoeg) straffen. Wat te denken van deze, fascinerende zin. "Het is de crimineel die besluit om een misdrijf te plegen".

11 woorden. Stuk voor stuk keurige en begrijpelijke Nederlandse woorden, zodanig in volgorde gezet zodat het één schitterende zin is. Maar die zin roept vele vragen op.

Ligt aan ieder misdrijf daadwerkelijk een besluit ten grondslag? Bestaat impulsgedrag niet meer? Doen criminelen ook andere dingen dan misdrijven plegen? En is iedereen die een misdrijf pleegt ook een crimineel?

Momenteel sta ik een 13-jarige minderjarige asielzoeker bij die met een afgetrapte snorfiets aan de hand door de politie werd aangehouden. Hij verklaarde desgevraagd op weg te zijn naar zijn pleeggezin; minderjarige asielzoekers hebben immers geen huis. Hij had de snorfiets in een park gevonden, verborgen tussen de bosjes. De jongen wordt verdacht van heling, de snorfiets bleek een paar maanden eerder gestolen te zijn. Hoe ik ook probeer, ik kan de jongen niet zien als crimineel.

VVD-er Ton Elias is volgens eigen zeggen lang geleden veroordeeld wegens rijden onder invloed. Dat is op basis van de Wegenverkeerswet een misdrijf. Maar het gaat mij toch te ver om Elias een crimineel te noemen.

Op 1 oktober 2010 doodde een zoon zijn moeder door haar met een hockeystick minimaal 15 keer te slaan. De moeder had een doodswens en had haar zoon gevraagd het onmogelijke te doen. De rechtbank die de verdachte veroordeelde, sprak niet van crimineel gedrag maar van een daad van een slachtoffer. Een slachtoffer van een buitengewoon complexe gezinssituatie.

Was het allemaal maar niet zo complex.

We bombarderen mensen die de regels niet naleven tot crimineel. We zetten ze achter slot en grendel, net zo lang tot de misdaad is opgelost. Hard, harder, hardst. Zou Van der Steur dat bedoelen?

Welkom in een wereld die overzichtelijk is. Welkom in een wereld die niet bestaat.

Permalink | Leave a comment  »

Dat een advocaat zich dient te gedragen zoals het een behoorlijk advocaat betaamt, is een regel die velen bekend in de oren zal klinken. Zo schreef ik bijvoorbeeld op 17 september 2010 over een zoenende advocaat die de grens van de ongeschreven regels was overgegaan. En ook een advocaat die op het dak van een huis was gaan zitten om de aanleg van een dakterras tegen te houden, ging te ver.

De integriteitsregel voor advocaten is een terugkerend item bij tuchtzaken. Advocaten dienen zich als fatsoenlijke en integere beroepsbeoefenaars te gedragen, overeenkomstig de gedragsregels. Maar wat fatsoenlijk en integer is, kan niet altijd op voorhand vastgesteld worden. Wat te denken van de volgende kwestie.

Een Zuid-Hollandse advocaat heeft een afspraak met een vrouwelijke cliënte in een uithuisplaatsingsprocedure. Vriendelijk en flexibel als de rechtshulpverlener kennelijk is, bezoekt hij zijn cliente in het opvanghuis waar ze als gevolg van huiselijk geweld tijdelijk verblijft. Het is 3 februari 2010 en spekglad buiten. Op weg naar de bespreking met zijn cliënte komt de advocaat lelijk ten val. Hij belandt plat op zijn rug met hevige pijn tot gevolg. In verband met die pijn kost het de advocaat moeite om tijdens de bespreking geconcentreerd te blijven. Hij vraagt daarom zijn cliënte om te helpen zijn pijn te verlichten. Zou de vrouw hem wellicht even kunnen masseren?

De vrouw is hier niet van gediend, zij is immers degene met een hulpvraag. Toch wrijft ze haar advocaat tweemaal lichtjes over een bepaalde plek in het midden van zijn rug. Als dank krijgt de vrouw -letterlijk- een schouderklopje.

Ondanks dat het gesprek plaatsvond in een open en voor een ieder toegankelijke ruimte in het opvanghuis, was niemand er getuige van. Wij hadden dit ook allemaal nooit geweten als de vrouw niet een klacht tegen haar advocaat had ingediend bij de Raad van Discipline in Den Haag. En het was die instantie die als tuchtrechter oordeelde dat de advocaat zich niet had gedragen zoals het een behoorlijk advocaat betaamt.

"Een advocaat dient de nodige distantie in acht te nemen ten opzichte van zijn cliënte. In het onderhavige geval heeft de advocaat ook onvoldoende oog gehad voor het feit dat klaagster een verleden heeft dat getekend is door huiselijk geweld zodat hij om die reden extra waakzaam had moeten zijn om de nodige distantie te bewaren."

Mr. X, uitspraken als deze worden geanonimiseerd gepubliceerd, kreeg geen straf maar slechts een waarschuwing opgelegd.

Advocaten moeten met hun tengels van hun cliënten afblijven. En als ze pijn hebben kunnen ze beter een dokter bezoeken dan een cliënte.

En bij een opvanghuis moeten ze al helemaal uit de buurt blijven.

Permalink | Leave a comment  »

Op een donderdagavond stapt een man de showroom van een bekende Noord-Hollandse autodealer binnen. Het is al bijna half negen en de man heeft haast nadat hij een uur in de file heeft gestaan. Maar zoals autoverkopers dat ook behoren te doen wordt de klant in een oase van rust hartelijk ontvangen.

Twee koffie, een bezichtiging en ruim drie kwartier later verlaat de man van middelbare leeftijd, in het dagelijks leven chirurg, de showroom met een getekende overeenkomst die betrekking heeft op een mooie middenklasser. De levering zal plaatsvinden in onderling overleg, nadat de financiering geregeld is. Maar zover zal het niet komen.

Nadat financieringsmaatschappij nummer 1 de aanvraag van de man heeft afgewezen, wordt er een tweede aanvraag gedaan. Die wordt weliswaar gehonoreerd, maar de chirurg vindt de maandlasten te hoog. Al enige tijd groeien bij de medisch specialisten de bomen niet meer tot in de hemel. Hierop schrijft de klant de dealer een brief waarin hij aangeeft af te zien van de auto.

De dealer beschouwt de mededeling van de klant als een annulering van de koop. Overeenkomstig de Bovag-voorwaarden wordt een boete van 15% van de koopprijs in rekening gebracht. Als blijkt dat de factuur niet wordt voldaan volgt er een gerechtelijke procedure.

Welke afspraken zijn er op die donderdagavond in de showroom gemaakt? Of, in de woorden van de chirurg, in de toonzaal.

De autodealer voert bij de rechtbank aan dat er op die bewuste donderdagavond wel degelijk een overeenkomst is gesloten. En overeenkomsten moeten nu eenmaal worden nagekomen. Pacta sunt servanda.

De klant zou volgens de dealer de overeenkomst alleen kunnen ontbinden als hij niet in staat zou zijn een financiering voor de auto te krijgen. En die financiering kon hij wel krijgen. Dat de financiering uiteindelijk niet rond is gekomen is te wijten aan de klant zelf, die de maandlasten te hoog vond. En dat klinkt meer als spijt over een gedane aankoop dan als onmogelijkheid van financiering.

De klant daarentegen legt het financieringsvoorbehoud zo uit dat er pas een deal zou zijn als de financiering rond was. Volgens zijn verklaring bij de rechter was de autoverkoper zo ontzettend aardig om op de man te wachten en verder erg behulpzaam. Die omstandigheden maakten het dat de klant het vervelend zou hebben gevonden als het wachten van de autoverkoper tevergeefs zou blijken te zijn. Daarbij werd de chirurg geholpen door de mededeling van de verkoper 'dat de koop pas doorging als financiering mogelijk was'.

Juridisch moet worden uitgemaakt of het voorbehoud van financiering een opschortende voorwaarde bij de overeenkomst was of een ontbindende voorwaarde. Verder zal de rechtbank de vraag gaan beantwoorden of de voorwaarde alleen kan worden ingeroepen bij de onmogelijkheid van financiering of ook bij een financiering met onwenselijke maandlasten.

Hoe deze zaak afloopt is nog onbekend, het vonnis wordt over vier weken verwacht. De jurisprudentie in zaken over een financieringsvoorbehoud is niet op de hand van de chirurg. Uiteraard heb ik ook wel een idee wie er gelijk gaat krijgen. Al ben ik als advocaat natuurlijk niet objectief.

Integendeel zelfs, ik ben erg partijdig.

Permalink | Leave a comment  »

De rechtbank Haarlem heeft gisteren de verdachte die geen enkele herinnering meer had en waar ik eerder over schreef, toch veroordeeld. Als het standpunt van de verdachte dat hij iedere wetenschap omtrent het delict mist al juist is, ontslaat hem dat kennelijk niet van zijn juridische aansprakelijkheid.

De verdachte kreeg een gevangenisstraf opgelegd van 15 maanden waarvan 5 voorwaardelijk, met een proeftijd van 2 jaar. Hij beraadt zich op de mogelijkheid om hoger beroep in te stellen.

Permalink | Leave a comment  »

Hoeveel je als jurist ook van regels weet, er doet zich maar zelden een casus voor waarvan de uitkomst vooraf al vaststaat. Een wet is veel meer dan een paar regels op een rij gezet. Wetten moeten uitgelegd worden. Door juristen, door advocaten en -uiteindelijk- door rechters.

Dat is de reden dat bijna iedere advocaat een min of meer standaard antwoord heeft dat bruikbaar is voor nagenoeg elke vraag. "Dat hangt ervan af." En dat is de reden dat er in rechterlijke uitspraken zo vaak wordt verwezen naar de omstandigheden van het geval.

Mag een werknemer ontslagen worden voor dingen die hij doet in zijn privétijd? Dat hangt ervan af.

Een magazijnmedewerker die op een zaterdagavond bij een caféruzie betrokken raakt, zal in verband hiermee op maandagmorgen niet ontslagen kunnen worden. Zelfs niet als hij een nachtje in de cel heeft doorgebracht. Sterker nog, als een werknemer in voorarrest zit kan hij, onschuldig tot het tegendeel is bewezen, door zijn werkgever niet worden ontslagen. Uiteraard hoeft diezelfde werkgever geen loon te betalen over de dagen dat de werknemer in de gevangenis zit.

En wat dan te denken van iemand die onder invloed van alcohol en met veel te hoge snelheid een ongeluk veroorzaakt? In privétijd. Mag zo iemand ontslagen worden? Dat hangt ervan af.

Waarvan af? Ondermeer van de functie van de werknemer. Althans, volgens de kantonrechter in Utrecht in een recente uitspraak.

Als een werknemer die in het dagelijks leven beoordeelt of mensen geschikt zijn om aan het verkeer deel te nemen zelf in het verkeer over de schreef gaat, dat verzwijgt voor zijn werkgever en er zelfs over liegt, dan volgt er een onmiddellijk einde aan de arbeidsovereenkomst zonder dat de werknemer een vergoeding krijgt toegekend. Zelfs na een dienstverband van 13 jaar.

Permalink | Leave a comment  »

Soms wordt er ergens een uitspraak gepubliceerd die zoveel vragen oproept dat je bijna geneigd zou zijn de betrokken partijen, indien mogelijk, te vragen naar alle achtergronden en details. Het gaat dan uiteraard om achtergronden die in strikt juridische zin helemaal niet interessant zijn en die in de betreffende uitspraak niet voor niets zijn weggelaten.

Zo ook in het geval van een groepsleerkracht die disciplinair ontslag had gekregen, zich daar niet bij neerlegde en tevergeefs naar de rechter stapte. Uiteindelijk oordeelde de Centrale Raad van Beroep dat het opgelegde strafontslag niet onevenredig is aan het plichtsverzuim. Kort gezegd, het ontslag was terecht.

Wat was er gebeurd?

De uitspraak van 12 mei 2011 vermeldt dat de leerkracht een foto van een minderjarig kind, niet toevallig ook haar nichtje, van de website van de school heeft gedownload, en het gezicht van het kind met een pen voorzien heeft van een doodshoofd. Vervolgens is de bewerkte foto per post aan de ouders van het kind verzonden, de zwager en de schoonzus van de lerares.

Nadat er tegen de vrouw, voor zover bekend geen tekenlerares, aangifte was gedaan, werd zij door het bestuur van de school op non-actief gesteld voor de duur van drie maanden.

Voor dergelijk gedrag is uiteraard geen excuus denkbaar, dat zag de vrouw zelf -achteraf- ook wel in. Maar een verklaring was er wel.

De vrouw gaf aan tot haar gedrag te zijn gekomen als gevolg van vele provocaties en langdurige stalking door haar zwager. Verdere details op dit punt ontbreken. Door de advocaat werd naar voren gebracht dat het ging om een privékwestie, en dat derhalve het gedrag niet gezien kon worden als ernstig plichtsverzuim.

Aardig bedacht maar in strijd met vaste jurisprudentie.

De Centrale Raad van Beroep hakte in hoger beroep de juridische knoop door; ook handelen buiten werktijden kan strijdig zijn met hetgeen een goed ambtenaar betaamt en mitsdien plichtsverzuim opleveren. En het gedrag van de vrouw kon niet los worden gezien van haar hoedanigheid als groepsleerkracht op een basisschool.

Opvallend was dat de beslissing van de hoogste rechter mede is gebaseerd op een omstandigheid die door de redactie van rechtspraak.nl subtiel is weggelaten in de gepubliceerde uitspraak. Vast en zeker vanwege privacyredenen. Begrijpelijk. Maar voor de nieuwsgierigen onder ons onbevredigend.

Immers, niet geluk maar nieuwsgierigheid geeft ons bevrediging en voldoening in het leven.

De Centrale Raad refereert aan een tweetal ingezonden brieven in de Woerdense Courant, gepubliceerd in de periode dat de leerkracht tijdelijk op non-actief was gesteld. Die brieven, van de vrouw zelf en van haar partner, lagen mede ten grondslag aan de beslissing om het ontslag in stand te laten.

(...) de Raad laat hierbij meewegen dat appellante zich, ook na het foto-incident, op onwenselijke en onprofessionele manier heeft gedragen, waarmee zij eveneens het aanzien van de openbare dienst heeft geschaad.

In de wetenschap dat nieuwsgierigheid een deugd is, althans volgens Anna Enquist, zou ik willen weten: wat stond er in hemelsnaam in die ingezonden brieven?

Permalink | Leave a comment  »

Op een zaterdagmiddag loopt een gewonde man het politiebureau in een Noord-Hollands dorp binnen. Hij komt aangifte doen van mishandeling. Nadat hij zijn naam heeft genoemd gaan alle alarmbellen af. De politie is namelijk al een uur op zoek naar hem.

Dezelfde man is 's-ochtends om 9.00 uur na bijna een jaar voorarrest vrijgelaten uit het Huis van Bewaring. De rechtbank had hem veroordeeld voor betrokkenheid bij een ernstig geweldsdelict maar in afwachting van het hoger beroep ging de deur van Hotel De Houten Lepel open. We noemen de man Arie maar het zal duidelijk zijn dat hij in werkelijkheid anders heet.

Na zijn vrijlating had hij zijn vrouw geknuffeld en ging voor een ommetje de straat op. Maar al snel lonkte het café. Arie ging een biertje drinken. Dat had hij lang niet gedaan.

Een biertje werden er twee, drie, vier en het was erg gezellig. Tot er een kleine ruzie ontstond. En wat doe je als je er niet bij betrokken bent? Dan ga je proberen te sussen. Maar dat sussen lukte niet echt. Uit getuigenissen valt op te maken dat er op enig moment een gevecht aan de gang was zoals je ze vroeger veel zag in Duitse B-films.

Bij Arie ging het licht uit toen hij later op een bankje in een park wakker werd. De klap met een barkruk had hij niet kunnen handelen. De verwondingen aan zijn hoofd en een vage herinnering deden hem besluiten aangifte te doen.

Bij binnenkomst in het politiebureau veranderde Arie van slachtoffer in verdachte. Er waren namelijk diverse mensen in het café geweest die gezien hadden dat Arie na het gevecht was vertrokken, wankel lopend en dreigend "dat ze nog wel van hem zouden horen". Tien minuten later was Arie teruggekomen naar het café, waar hij zonder aarzelen een bezoeker waarvan later bleek dat deze bij het gevecht niet eens aanwezig was geweest, met een groot mes in zijn buik en benen stak om vervolgens definitief te vertrekken. Waarna hij in het park wakker werd.

In alle latere verhoren bij de politie verklaarde Arie dat hij geen idee had of hij iemand gestoken had. Iedere herinnering op dat punt ontbrak. Hij ontkende de beschuldigingen niet, hij kon er simpelweg niets over zeggen. Nadat hij met een barkruk op zijn hoofd was geslagen wist hij niets meer. Het zou kunnen dat hij naar het café was teruggekeerd. Het zou ook kunnen dat dat helemaal niet was gebeurd maar dat de verklaringen van de bezoekers vals waren, afgelegd om hun eigen gewelddadige gedrag te verbloemen. Arie kon er niets zinnigs over zeggen.

De aanwezigen in het café vertelden de politie later dat Arie inderdaad hard geslagen was met een kruk en dat hij daarna een verwarde indruk maakte. Het zou dus kunnen kloppen dat Arie niets meer wist. Maar het zou ook gespeelde vergeetachtigheid kunnen zijn. Onwetendheid als excuus voor iemand die al eerder wegens een geweldsdelict had vastgezeten.

Juridisch maakt het verschil of je welbewust, opzettelijk, tot strafbaar gedrag komt, of dat je dat per ongeluk doet. Willens en wetens is de norm. Maar wat als je niet eens weet wat je doet, in hoeverre ben je dan verantwoordelijk voor je gedrag? Ben je dan ontoerekeningsvatbaar?

Na maanden voorarrest lijkt het bijna onmogelijk om vast te stellen wat de geestestoestand van Arie was op het moment dat hij voor een tweede keer het café binnenkwam. En misschien betekent dat ook wel dat het onmogelijk is om een oordeel te geven over de verantwoordelijkheid voor vermoedelijk gepleegd geweld. Een ontoerekeningsvatbare verdachte kan niet worden gestraft.

Over de betrouwbaarheid van een herinnering kun je als deskundige vermoedelijk wel iets zeggen. Maar is objectief te toetsen hoe betrouwbaar het ontbreken van een herinnering is? Heeft Arie de ervaring uit het verleden echt niet in zijn geheugen opgeslagen?

Dit soort kwesties zullen tijdens de strafzaak aan bod komen als het gaat om de beschuldiging dat Arie opzettelijk met een mes, althans met een op een steekwapen gelijkend voorwerp, iemand eenmaal in de buik heeft gestoken en/of meerdere malen in de benen.

Opzet is het vermoeden, maar wellicht ook niet meer dan dat.

Permalink | Leave a comment  »

De rechtbank in Breda heeft vandaag een man veroordeeld wegens de moord op zijn huisgenoot. De verdachte had bij de politie bekend dat hij de deur van de kamer van het slachtoffer kapot heeft gemaakt, dat hij met het slachtoffer heeft gevochten, dat hij het hoofd van het slachtoffer heeft vastgepakt en vervolgens zijn keel heeft doorgesneden.

Gruwelijk.

Of zoals de rechtbank het formuleert: "Het moet voor het slachtoffer vreselijk zijn geweest om op deze manier aan zijn einde te komen. Voor de nabestaanden moet zijn dood onherstelbaar leed en verdriet met zich mee hebben gebracht. Ook voor de samenleving is het een schokkend en zeer ernstig feit."

Of de dader handelde uit geloofsovertuiging of onder invloed van een ziekelijke stoornis bleef tijdens de behandeling van zijn zaak in het midden. De verdachte zelf verklaarde daarover dat de Koran hem het bevel gaf tot zijn daad. Hij zou hebben gehandeld uit naam van Allah. Maar in een eerder stadium bij de politie kwam ook naar voren dat de verdachte zich had gestoord aan de harde muziek van zijn huisgenoot. "I went crazy about the music."

Overlast als motief klinkt nogal plat en ordinair vergeleken met een innerlijke overtuiging, gedreven door religie.

Bijzonder is dat de rechtbank in dit specifieke geval de brute wijze van de moord strafverzwarend vindt. In verband daarmee wordt niet een gevangenisstraf van 12 jaar opgelegd, een straf die vaak als uitgangspunt bij een enkelvoudige moord dient, maar een straf van 15 jaar.

Gradaties in geweld werken vermoedelijk niet beide kanten op. Kun je uitleggen dat iemand minder straf krijgt dan gebruikelijk vanwege de mildheid van een moord?

Hoe dan ook, er bestaan kennelijk ook moorden die niet bruut zijn.

Permalink | Leave a comment  »